D-IC-17: Değer Çatışması, Etik İstisna ve Arabuluculuk Protokolü
InCulture / İnovapark uygulama şablonu / v3.0 / Ekim 2026

Yerel norm ile kurumsal değer veya hak sınırı çatıştığında adil karar yolu kurar.

Sahip: Etik kurul başkanı
Girdi: D-IC-04 değer kartları, ihbar kanalı ve vaka kayıtları
Çıktı: Çatışma vaka dosyası, geçici tedbir ve gerekçeli karar
Kabul kapısı: Taraflar dinlenip hak/güvenlik sınırı önceliklendirilerek karar kaydedildi mi?

Karar problemi ve bağlam
Bir yerel alışkanlık müşteriyi memnun ederken çalışanı fazla mesaiye zorlayabilir. Bir aile beklentisi sadakat olarak sunulurken çıkar çatışması doğurabilir. Bu durumlarda slogan veya kıdem yerine kanıt ve yetki gerekir.
 Protokol çatışmayı bastırmadan, tarafların gerekçelerini ve etkilerini görünür kılar.

Saha veya uygulama protokolü
Olayı kişi etiketi koymadan somut karar ve etkilenme açısından yazın.
 İlk aşamada acil güvenlik veya hak riskini durdurun; taraflara misillemesiz dinlenme alanı sağlayın.
 Her seçeneğin müşteri, çalışan, tedarikçi ve kurum etkisini kıyaslayın.
 Çıkar çatışması olan karar sahibini süreçten çıkarın ve bağımsız gözden geçirme yapın.
 Kararı, itiraz yolunu ve kural değişikliği gerekip gerekmediğini duyurun.

Çalışma formu
Kayıt Kanıt / yanıt Sahip / karar 
 Çatışan ilkeler [Kanıt ve hak sınırı] [Karar sahibi] 
 Geçici tedbir [Risk azaltımı] [Uygulayan] 
 İtiraz [Yeni kanıt ve süre] [Bağımsız gözden geçiren] 
 Boş alanlar varsayımla doldurulmaz. Kaynak, tarih, erişim düzeyi ve itiraz veya düzeltme yolu bu formun üst bilgisidir.

Risk ve bağımsız sınır
Arabuluculuk suistimal, ayrımcılık veya şiddet iddiasını görünmez bir ‘uyum’ anlaşmasına dönüştürmez. Bu vakalar koruyucu ve yasal süreçlere eskale edilir.

Ölçüm, devir ve sonraki döngü
Çözüm süresi, tekrar eden çatışma, tarafların adil süreç algısı ve kural revizyonu izlenir; olay sayısı tek başına başarısızlık göstergesi değildir.
 D-IS-09 etik kuralları ve D-IC-09 kalibrasyon karnesine bağlanır.
 Kabul kapısı: Taraflar dinlenip hak/güvenlik sınırı önceliklendirilerek karar kaydedildi mi?

Temsili saha vakası ve karar yürüyüşü
Temsili vaka: Yerel ilişkiyi korumak için tanıdık tedarikçiye doğrudan iş verilmesi istenir; kalite ve eşit seçim ilkesiyle çatışır.
 Karar yürüyüşü: Çıkar ilişkisi beyan edilir, karar sahibi çekilir, alternatiflerin kalite ve toplam maliyeti karşılaştırılır; gerekçeli karar verilir.
 Vaka gerçek bir kurumun sonucu değildir. Kurum uygulamasında yer, dönem, katılımcı, işlem ve istisna kayıtlarıyla yeniden kurulmalıdır.

P.U.R. iş paketi ve görev ayrılığı
Aşama Yapılacak iş İz ve sorumluluk 
 Planlama D-IC-04 değer kartları, ihbar kanalı ve vaka kayıtları girdisini kaynak, izin ve kapsam bakımından doğrula; karar sorusunu ve pilot sınırını yaz. Etik kurul başkanı işi sahiplenir; Yerel temsilci ve bağımsız denetçi karşı görüşü verir. 
 Uygulama Çatışma vaka dosyası, geçici tedbir ve gerekçeli karar çıktısını sınırlı bağlamda üret; normal akış ve istisnayı ayrı dene. İcra ekibi işlemi yürütür; kural sahibi istisnayı onaylar. 
 Raporlama Taraflar dinlenip hak/güvenlik sınırı önceliklendirilerek karar kaydedildi mi? sorusunu kanıt, karşı kanıt ve açık riskle cevapla. Gözden geçiren rol sonucu inceler; sonraki planın sahibi düzeltmeyi tarihler. 
 Üreten ekip değerlendirmeye katılır; kendi kuralını tek başına onaylayıp denetleyemez. Üç aşama yeniden öğrenmeye dönmeden kapatılmaz.

Bağımsız kabul testi ve durdurma sinyali
Bağımsız test: İç kontrol süreç izini ve olumsuz görüşün kaydını inceler.
 Durdurma veya düzeltme sinyali: İstisna sonradan sözlü onayla meşrulaştırılırsa satın alma durdurulur.
 Kabul kaydında sürüm, karar sahibi, test örneği, karşı kanıt, açık itiraz, risk seviyesi ve sonraki gözden geçirme tarihi tutulur. Taraflar dinlenip hak/güvenlik sınırı önceliklendirilerek karar kaydedildi mi?