D-IH-07 | Mutfak ve Salon Yetki/Sorumluluk Matrisi
INOMATRIX / InHospitality · EKİM 2026 · v1.0
Herkese açık metodoloji şablonu; kuruma özgü onay veya gerçekleşmiş sonuç değildir.

KARAR NESNESI VE GÖREV AYRILIĞI
Bu matris bir unvan listesi değildir. Her satır tek bir karar nesnesini, karar anını, uygulayıcıyı ve ayrı kontrolü tanımlar. Bir satırda yalnız bir A bulunur; işlemi öneren veya yürüten kişi kendi istisnasını nihai olarak onaylayamaz. Ajan alerjen veya gıda güvenliği uyarısını kaldırmaz; reçete değişikliği şef/kalite onayı ister. POS'tan türetilen teorik tüketim gerçek fire veya hırsızlık kanıtı sayılmaz.

DIKEY KARAR MATRISI
İşlem / karar A · hesap veren R · yürütür Onay öncesi kontrol ve kanıt Reçete veya alerjen değişikliği Gıda güvenliği/ürün sahibi Şef ve reçete ekibi Alerjen etkisi, eğitim, sürüm ve kanal güncellemesi Şube satın alma istisnası Bütçe ve tedarik yetkilisi Şube müdürü Onaylı tedarikçi, kalite belgesi ve fiyat farkı Fire veya sayım farkı kapanışı Bağımsız kontrol sahibi Şube stok sorumlusu İkinci sayım, gerekçe, delil ve görev ayrılığı Franchise açılışı Yetkili kurul/marka sahibi Franchise gelişim ekibi Eğitim, tesis, hijyen, sözleşme ve pilot kabulü Gerçek kişinin imza veya mesleki yetkisi şirket türüne ve yerel düzenlemeye göre ayrıca doğrulanır. “A” sütunu dış temsil/imza yetkisini otomatik vermez. Yetki eşiği kurum bütçesinde tanımlanır; bu açık şablon evrensel tutar ilan etmez.

SISTEMLER ARASI SÖZLEŞME
Bağlantı Taşınan asgari kayıt Başarısızlık yolu POS ve rezervasyon ↔ ERP/stok Olay kimliği, zaman, sürüm, kaynak ve yetki dayanağı Tekrar koruması, kuyruk, sorumlu ve manuel güvenli işlem ERP/stok ↔ reçete ve alerjen kataloğu Olay kimliği, zaman, sürüm, kaynak ve yetki dayanağı Tekrar koruması, kuyruk, sorumlu ve manuel güvenli işlem reçete ve alerjen kataloğu ↔ şube kalite/olay defteri Olay kimliği, zaman, sürüm, kaynak ve yetki dayanağı Tekrar koruması, kuyruk, sorumlu ve manuel güvenli işlem Örnek alanlar: sale_event_id, branch_id, menu_item_id, recipe_version, portion_qty, sale_type, ingredient_lot, inventory_event_ref, sold_at. Kaynak sistem ile hedef sistem aynı işlem kimliğini paylaşır. Gecikmiş veya çelişkili kayıt, diğer kaydın üzerine sessizce yazılmaz; fark kuyruğu açılır.

YETKI TESTI, VEKÂLET VE DEĞIŞIKLIK
Her karar türü için yetkili, yetkisiz ve çıkar çatışması bulunan kullanıcıyla test yürüt. İkinci imza/klinik/kalite kapısının sistemde gerçekten durdurduğunu doğrula. Vekâletin başlangıç-bitiş tarihini, kapsamını ve veren organı kaydet; süresi dolunca erişimi kaldır. Yeni işlem veya entegrasyon geldiğinde RACI, SOP ve sistem rolünü birlikte sürümle. Acil istisna, geriye dönük sınırsız onay anlamına gelmez. Olay, etki, geçici yetki, telafi kontrolü ve sonradan bağımsız inceleme aynı kayıtla bağlanır.

KABUL VE DEVIR KAYDI
Bir normal ve bir istisna işlemi uçtan uca izlenir. Karar, kaynak, A/R, onay, sistem sonucu, ikinci kontrol ve müşteri/saha etkisi aynı işlem kimliğinde görülebilirse kabul edilir. Açık yetki çatışmasıyla canlıya geçilmez. Gıda güvenliği, alerjen, konaklama ve franchise yükümlülükleri faaliyet yeri ve iş modeline göre uzmanlarca doğrulanır; HACCP ifadesi tek başına uygunluk belgesi değildir.

UYGULAMA DOSYASI VE OLUMSUZ TEST
RACI, sistem ekranındaki rol ayarlarıyla karşılaştırılır. Kişi veya görev değiştiğinde yalnız tablo değil, servis hesabı, vekâlet ve imza dayanağı da güncellenir. İştirak ile holding arasında farklı A atanmışsa karar türü yeniden ayrıştırılır; ortak A yazılarak çatışma gizlenmez. Olumsuz yetki testi Beklenen sonuç Yetkisiz rol karar gönderir Reddedilir; olay kimliği ve gerekçe kaydedilir A ve R aynı kişide birleşir Politikada yasaksa ikinci rol istenir Vekâlet süresi biter Yetki otomatik kalkar; açık işler yeni sahibine devredilir Limit/mesleki sınır aşılır İşlem bekler; belirlenmiş üst merciye eskale edilir Karar satırları günlük değil; yeni ürün, mevzuat, tüzel kişilik veya sistem bağlantısı ortaya çıktığında yeniden test edilir. Gıda güvenliği, alerjen, konaklama ve franchise yükümlülükleri faaliyet yeri ve iş modeline göre uzmanlarca doğrulanır; HACCP ifadesi tek başına uygunluk belgesi değildir. Doldurulabilir çalışma tablosu şu alanları taşır: karar_nesnesi, A, R, C, I, imza_dayanağı, sistem_rolü, olumsuz_test, onay_tarihi. Satırlar kurum içi erişim ve sürüm kurallarıyla saklanır; örnek satırlar gerçek müşteri kaydı değildir.

KABUL KAPISI
Yetki ve olumsuz işlem testi
Kurum uygulama kaydı: şirket [ ] · kanıt [ ] · karar sahibi [ ] · bağımsız kontrol [ ] · tarih [ ]