D-IL-13 | Sevkiyat Riskleri ve İç Kontrol Matrisi
INOMATRIX / InLogistics · EKİM 2026 · v1.0
Herkese açık metodoloji şablonu; kuruma özgü onay veya gerçekleşmiş sonuç değildir.

RISK IŞTAHI VE KAYIT ILKESI
Risk skoru bir sıfat değildir; olay tanımı, olasılık/etki ölçeği, mevcut kontrol ve kalan risk ayrı satırda gösterilir. Sayısal skor ancak kurumun kendi olay verisi ve onaylı ölçeğiyle verilir. Kritik güvenlik, mevzuat veya mesleki yetki riski yüksek toplam puan beklenmeden eskale edilir. Ajan RFQ taslağı hazırlayabilir; tedarikçi kaydı, sipariş taahhüdü, stok düzeltmesi ve gümrük beyanı yetkili insan kararına bağlıdır. Güvenlik stoğu körlemesine sıfırlanmaz.

RISK–KONTROL MATRISI
Risk senaryosu Önleyici kontrol Tespit ve örneklem testi İlk müdahale Yanlış ürün/lot sevki Barkod ve sipariş-lot eşleme kilidi Teslimat ve iade örneklem kontrolü Sevki durdur; müşteri ve kaliteyi bilgilendir Stok kaybının gizlenmesi Kör sayım ve görevler ayrılığı Sayım farkı eğilimi ve hareket logu Alanı koru; bağımsız yeniden say Tedarikçi bağımlılığı Onaylı alternatif ve risk sınıflaması Tek kaynağa bağımlılık ve OTIF raporu Kategori sahibi alternatif plan açar Çevrim dışı veri kaybı Cihaz kuyruklama ve tekrar koruması WMS–cihaz işlem sayısı mutabakatı Manuel kontrollü kabul ve olay kaydı Her kontrol için kontrol sahibi, frekans, örneklem, kanıt deposu ve başarısızlık eşiği eklenir. Kontrol tasarımı ile işlemsel etkinlik ayrı test edilir; bir kere çalışan kontrol kalıcı uygunluk kanıtı değildir.

GÖREVLER AYRILIĞI VE OLAY ESKALASYONU
Karar A R Kontrol sınırı Yeni tedarikçi açılışı Satın alma yöneticisi Tedarikçi yönetimi Kimlik, çıkar çatışması ve bağımsız doğrulama RFQ ve teklif karşılaştırması Kategori yöneticisi Satın alma uzmanı Teklif sayısı, muafiyet gerekçesi ve fiyat/kalite/vade izi PO taahhüdü Yetki matrisindeki bütçe sahibi Satın alma operasyonu Bütçe, limit ve çift görev kontrolü Sayım farkı düzeltmesi Depo dışı stok kontrol sahibi Bağımsız sayım ekibi Kör sayım ve ikinci kanıt; depo çalışanı tek başına kapatamaz Olayı durdur veya güvenli duruma al; ilgili işlem/dosyayı koru. Hastaya, müşteriye, çalışanlara veya fonlara etkisini sınıflandır; bildirim yükümlülüğünü yetkili uzmanla değerlendir. İlk neden hipotezini kanıtla sınırla; kişi suçlaması yerine işlem ve kontrol açığını incele. CAPA sahibi, son tarih ve yeniden test örneklemi ata; bağımsız kişi kapanışı doğrulasın.

KONTROL TESTI FORMU
Alan Doldurma standardı Risk ve kontrol kodu Tek risk, tek kontrol ve ilgili SOP sürümü Test popülasyonu Tarih aralığı, toplam işlem ve seçim gerekçesi Örnek ve sonuç İşlem kimliği, beklenen/gerçek kontrol, sapma Kalan risk Etkilenen grup, telafi kontrolü, yetkili kabul CAPA Kök neden, sahibi, vade, yeniden test tarihi Örneklem boşsa kontrol “etkin” olarak işaretlenmez. Araç veya ajan logu tek başına fiziksel/işlemsel sonucun doğruluğunu kanıtlamaz.

KABUL KAPISI VE UYUM
İlk üç kritik senaryo normal ve olumsuz testten geçer; görevler ayrılığı çakışması kapatılır veya süreli telafi kontrolü onaylanır. Durdurma yetkisi, iletişim yolu ve kalan risk kabulü yazılıdır. Sınır ötesi taşıma, gümrük, ürün izlenebilirliği ve iş güvenliği gereklilikleri ülke ve ürün grubuna göre uzman kontrolünden geçer.

UYGULAMA DOSYASI VE OLUMSUZ TEST
İlk kontrol çalıştayında her risk için kaç işlemin inceleneceği ve hangi başarısızlığın anında durdurma gerektirdiği önceden yazılır. Kontrolün varlığı, çalışma etkinliği ve kalan risk üç ayrı sonuçtur. İç denetim kendi tasarladığı işlemi bağımsız kapanış diye onaylamaz. Kontrol senaryosu Olumlu test Olumsuz test Yanlış ürün/lot sevki Beklenen kontrol çalışır ve kaynak izi tutar Kontrolü tetikle; reddetme, alarm ve eskalasyonu doğrula Stok kaybının gizlenmesi Beklenen kontrol çalışır ve kaynak izi tutar Kontrolü tetikle; reddetme, alarm ve eskalasyonu doğrula Tedarikçi bağımlılığı Beklenen kontrol çalışır ve kaynak izi tutar Kontrolü tetikle; reddetme, alarm ve eskalasyonu doğrula Çevrim dışı veri kaybı Beklenen kontrol çalışır ve kaynak izi tutar Kontrolü tetikle; reddetme, alarm ve eskalasyonu doğrula Olay sonrasında ilk kayıt silinmez; düzeltme yeni bir sürüm/ters işlem olarak görünür. Tekrar eden bulgular risk iştahı ve SOP tasarımını yeniden açar. Doldurulabilir çalışma tablosu şu alanları taşır: risk_id, senaryo, önleyici_kontrol, tespit_testi, popülasyon, örneklem, sonuç, CAPA_sahibi, yeniden_test. Satırlar kurum içi erişim ve sürüm kurallarıyla saklanır; örnek satırlar gerçek müşteri kaydı değildir.

KABUL KAPISI
Önleyici ve tespit kontrollerinin bağımsız testi
Kurum uygulama kaydı: şirket [ ] · kanıt [ ] · karar sahibi [ ] · bağımsız kontrol [ ] · tarih [ ]