D-IP-10 | Otonom Tahsilat ve Risk Yönetimi SOP El Kitabı
INOMATRIX / InPay · EKİM 2026 · v1.0
Herkese açık metodoloji şablonu; kuruma özgü onay veya gerçekleşmiş sonuç değildir.

SOP YÖNETIM KURALI
Bu el kitabı, dört kritik akışı örnek prosedür olarak açar. Her kurum kendi sistem ekranlarını, gerçek rol adlarını, süreleri ve yerel kontrol gereklerini ekler. SOP sürümü, eğitim tarihi ve yürürlük kararı olmadan değişiklik sahaya verilmez. Tahsilat, ödeme başlatma, sanal POS, banka mutabakatı ve müşteri itirazı; fon saklama veya kredi verme ancak yetkili kurum ve izin modeli doğrulandıktan sonra kapsam alır. Öneri üreten ajan, prosedür sahibi veya nihai denetçi sayılmaz. Üretim ve yönetim sorumluluğu insan organlarında kalır.

DÖRT SAHA PROSEDÜRÜ
SOP-IP-01 · Tahsilatı tanıma İmzalı banka olayını al; idempotency anahtarını doğrula; fatura ve cari hesap adaylarını üret; belirsiz eşleşmeyi insana gönder; teyit edilmiş sonucu ERP'ye yaz ve ikinci kaynakla uzlaştır. Tetik ve çıktı ayrı kaydedilir. Girdi kimliği, işi yapan rol, ikinci kontrol, istisna nedeni, zaman damgası ve sürüm tek olay zincirine bağlanır. SOP-IP-02 · Vade hatırlatması Sözleşmedeki iletişim iznini ve güncel borcu doğrula; ödeme bağlantısının süresini sınırla; gönderim kaydı tut; itiraz veya ödeme halinde yinelenen mesajı durdur. Tetik ve çıktı ayrı kaydedilir. Girdi kimliği, işi yapan rol, ikinci kontrol, istisna nedeni, zaman damgası ve sürüm tek olay zincirine bağlanır. SOP-IP-03 · İade ve itiraz Müşteri talebini işlem kimliğine bağla; iade yetkisini ve süreyi denetle; çift kayıt/çift ödeme riskini kontrol et; onaylı ters işlemi izle; sonucun müşteriye bildirimini kaydet. Tetik ve çıktı ayrı kaydedilir. Girdi kimliği, işi yapan rol, ikinci kontrol, istisna nedeni, zaman damgası ve sürüm tek olay zincirine bağlanır. SOP-IP-04 · Gün sonu mutabakat Banka, POS ve ERP toplamlarını para birimi/valör bazında karşılaştır; farkı neden koduna ayır; açık fark için sahip ve süre ata; kapanışı bağımsız kontrolle doğrula. Tetik ve çıktı ayrı kaydedilir. Girdi kimliği, işi yapan rol, ikinci kontrol, istisna nedeni, zaman damgası ve sürüm tek olay zincirine bağlanır.

DURDURMA VE ISTISNA YOLU
Ajan ödeme emrini tek başına serbest bırakmaz, müşteri hesabını kapatmaz ve şüpheli işlemi nihai suç tespiti olarak etiketlemez. Düzenlenmiş finansal faaliyetin lisans, sözleşme ve yetki incelemesi ayrı kapıdır. Durum İlk güvenli eylem Kapanış kanıtı Yanlış eşleşme veya mükerrer tahsilat Belirsiz fişi yazma; finans kuyruğuna al Sahip · zaman · ikinci kontrol · etkilenen işlem Sahte alıcı/IBAN değişikliği Ödemeyi durdur; güvenlik ve CFO'ya bildir Sahip · zaman · ikinci kontrol · etkilenen işlem Aşırı geniş ajan yetkisi Anahtarı iptal et, erişimi daralt Sahip · zaman · ikinci kontrol · etkilenen işlem İtirazın kaybolması Yasal ve müşteri iletişim sahibine eskale et Sahip · zaman · ikinci kontrol · etkilenen işlem İşlem devam edemiyorsa saha ekibi kullanıcıya/sorumluya neden ve sonraki adımı açıklar. Yazılı istisna yetkisi olmayan çalışan, işin devamı için kontrolü devre dışı bırakmaz.

EĞITIM, GÖZLEM VE SÜRÜM
Süreç sahibi adımları gerçek iş yerinde uygulayıcıyla yürür ve anlaşılmayan ifadeyi düzeltir. Yeni çalışan eğitiminde bir normal ve bir istisna işlemini gözetim altında tamamlar. Kalite rolü rastgele örneklemde olay/log, fiziki kayıt ve çalışan anlatısını karşılaştırır. Değişen yazılım ekranı, regülasyon veya malzeme SOP değişiklik talebini ve yeniden eğitim ihtiyacını tetikler. İş başındaki uygulanabilirlik, SOP imzasından ayrı ölçülür. “Okudum” işareti yeterlilik kanıtı değildir.

PROSEDÜR KARTI VE KABUL
Alan Her SOP için doldurulacak kayıt Tetik ve kapsam Hangi olayla açılır; hangi ürün/kişi/lokasyon dahil? Girdi ve kontrol Kaynak, tarih, yetki ve güvenlik ön koşulu İcra ve çıktı Sıralı adımlar, sistem izi ve teslim edilen sonuç İstisna Durdurma, insan eskalasyonu, geri alma Sürüm ve eğitim Yürürlük tarihi, süreç sahibi, sınav/gözlem sonucu Kabul: dört akış gerçek veya sentetik örnekle çalıştırılır, kritik istisna yolu gösterilir, süreç sahibi ile bağımsız kontrol imzalar. Tek banka, tek POS ve sınırlı müşteri kohortunda yalnız okuma ve öneriyle başla; ödeme/iade salımını yetkili insanda tut.

UYGULAMA DOSYASI VE OLUMSUZ TEST
Her SOP adımı için aktörün ne gördüğü, hangi kaydı oluşturduğu ve hata halinde kime başvuracağı açık olmalıdır. Bir prosedür yalnız metin kontrolünden geçti diye yayına alınmaz; yeni çalışanla gözetimli deneme, deneyimli çalışanla istisna denemesi yapılır. Gözlem noktası Saha kabul sorusu Tahsilatı tanıma Uygulayıcı talimatı ek yorum almadan tamamlıyor mu; kontrol izi ve güvenli durdurma çalışıyor mu? Vade hatırlatması Uygulayıcı talimatı ek yorum almadan tamamlıyor mu; kontrol izi ve güvenli durdurma çalışıyor mu? İade ve itiraz Uygulayıcı talimatı ek yorum almadan tamamlıyor mu; kontrol izi ve güvenli durdurma çalışıyor mu? Gün sonu mutabakat Uygulayıcı talimatı ek yorum almadan tamamlıyor mu; kontrol izi ve güvenli durdurma çalışıyor mu? Sürüm kaydında değişen adım, değişiklik nedeni, etkilenen sistem/rol, yeniden eğitim tarihi ve eski sürümün kaldırılma kanıtı tutulur. Geçici sözlü talimat yürürlükteki SOP’nin yerini almaz. Doldurulabilir çalışma tablosu şu alanları taşır: sop_kodu, sürüm, tetik, ön_koşul, işlem_adımı, kontrol, istisna, kayıt, eğitim_onayı. Satırlar kurum içi erişim ve sürüm kurallarıyla saklanır; örnek satırlar gerçek müşteri kaydı değildir.

KABUL KAPISI
Dört prosedürün saha/sentetik testi
Kurum uygulama kaydı: şirket [ ] · kanıt [ ] · karar sahibi [ ] · bağımsız kontrol [ ] · tarih [ ]