D-IS-03: AİLE ANAYASASI VE KURUMSAL YÖNETİŞİM PROTOKOLÜ
TAM METİN METODOLOJİ ŞABLONU / ÖRNEK SENARYO
Bu belge, kullanıcı tarafından paylaşılan yeni seri metninin operasyonel arşiv şablonudur. Belirtilen kurum, kurul, onay, sözleşme, sistem kurulumu, uyum ve başarı sonuçları gerçek bir şirkette doğrulanmış veya yürürlüğe girmiş değildir. Tutarlar, yüzdeler, süreler ve hukuki sonuçlar ilgili şirket verisi ve yetkili uzman incelemesiyle belirlenir.

Proje: InStructure Kurumsal İnşa ve Yönetişim Programı
Şirket: [Şirket Adı / Holding]
Tarih: Ekim 2026
Versiyon: v1.0
Hazırlayan: İnovapark Danışmanlık Ekibi

1. AMAÇ, TARAFLAR VE HUKUKİ UYARLAMA

Taslak, aile ve ortaklık ilişkilerinin işleyişini, kuşaklar arası geçişi ve şirketin sürekliliğini yazılı hale getirmek için hazırlanmıştır. Taraflar, şirket türü, mevcut esas sözleşme, pay sahipliği, miras düzeni ve uygulanacak hukuk belirlenmeden imza metni değildir.

Aile anayasası, pay sahipleri sözleşmesi, esas sözleşme ve ticaret sicili işlemleri farklı hukuki araçlardır. Buradaki ilkeler kendiliğinden üçüncü kişilere karşı geçerli temsil, pay devri kısıtı veya miras sonucu yaratmaz; bağlayıcılık ve gerekli kurumsal işlemler yetkili hukuk uzmanı tarafından metin bazında kurulmalıdır.

2. MÜLKİYET VE HİSSE DEVRİ İLKELERİ

Kaynak öneri, üçüncü kişiye satıştan önce diğer ortaklara önalım hakkı tanınmasıdır. Usul; teklifin yazılı bildirimi, değerleme yöntemi, yanıt süresi, ödeme takvimi, istisnalar ve uyuşmazlık yolu ile tamamlanır. Şirket türüne ve pay niteliğine göre esas sözleşme ve ilgili mevzuatla uyum denetlenir.

Miras ve evlilik durumunda hissedar olmayan mirasçıların konumu, olası alım/satım mekanizmaları ve değerleme kaynak metindeki niyettir. Mirasçı haklarını otomatik kaldıran bir hüküm olarak sunulmaz.

Konu: Önalım
Taslak karar alanı: Teklif, değerleme, süre ve istisna
Kayıt ve onay: Ortaklar kararı ve hukuki metin

Konu: Miras
Taslak karar alanı: Pay ve ödeme seçenekleri; hak sahipliği
Kayıt ve onay: Hukuk görüşü, aile/ortak mutabakatı

Konu: Uyuşmazlık
Taslak karar alanı: Müzakere, arabuluculuk veya yargı yolu
Kayıt ve onay: Uygulanacak hukuk ve yetki


3. AİLE MECLİSİ, YÖNETİM KURULU VE İCRA

Aile meclisi aile vizyonunu ve ilişki ilkelerini tartışan organdır; şirketin yetkili organı yerine ticari karar vermez. Yönetim kurulu strateji, gözetim ve yasal yetki alanında; icra yönetimi günlük operasyon ve devredilen karar alanında çalışır. Bağımsız üye ihtiyacı şirketin büyüklüğü ve yönetim ihtiyacına göre değerlendirilir.

Karar sınırları D-IS-07 yetki matrisiyle eşleşir. Her toplantı için gündem, katılım, çıkar çatışması beyanı, karar, karşı oy ve takip sahibi kayıt altına alınır.

4. İSTİHDAM, LİYAKAT VE HALEFİYET

Aile bireyi mevcut açık pozisyona iş tanımına uygun başvurur; tarafsız değerlendirme, dış deneyim ve piyasa ücret kıyaslaması üzerinden karar verilir. Akrabalık tek başına icra yetkisi veya ayrıcalıklı kadro gerekçesi olmaz.

Kritik pozisyonlar için halef aday havuzu, yetkinlik farkı, eğitim, dış deneyim, değerlendirme ve geçiş takvimi tutulur. Geçici vekâlet ile kalıcı atama ayrı kararlardır.

Adım: Açık rol ve ölçüt
Sorumlu: İK ve rol sahibi
Kanıt: İş tanımı, ücret bandı

Adım: Aday değerlendirmesi
Sorumlu: Tarafsız komite
Kanıt: Yetkinlik puanı ve çıkar çatışması kaydı

Adım: Halefiyet kararı
Sorumlu: Yetkili kurul
Kanıt: Gelişim planı ve karar tutanağı


5. YÜRÜRLÜK, GÖZDEN GEÇİRME VE SONRAKİ ADIM

Taslak ancak ilgili tarafların onayı, şirket organı kararları ve gerekiyorsa tescil/ilan işlemleri tamamlandığında kendi kapsamı içinde yürürlüğe girer. Değişiklik, ihlal, istisna ve yıllık gözden geçirme yolu yazılır. İmzalı nüsha ile çalışanlara açık ilke özeti farklı erişim sınıflarında tutulur.

D-IS-07, bu protokolde çizilen kurul ve icra sınırlarını harcama, sözleşme, temsil ve onay işlemlerine bağlar.

Protokol taslağı hukuki uyarlama ve yetkili organ kararından sonra D-IS-07 yetki ve imza sınırları çalışmasına girdi olur.

Yöntem referansları:
T.C. Ticaret Bakanlığı · şirket temsil ve imza bilgileri: https://ticaret.gov.tr/ic-ticaret/sirketler/sirket-bilgiler