D-IS-10: KURUMSAL SOP MASTER EL KİTABI
TAM METİN METODOLOJİ ŞABLONU / ÖRNEK SENARYO
Bu belge, kullanıcı tarafından paylaşılan yeni seri metninin operasyonel arşiv şablonudur. Belirtilen kurum, kurul, onay, sözleşme, sistem kurulumu, uyum ve başarı sonuçları gerçek bir şirkette doğrulanmış veya yürürlüğe girmiş değildir. Tutarlar, yüzdeler, süreler ve hukuki sonuçlar ilgili şirket verisi ve yetkili uzman incelemesiyle belirlenir.

Proje: InStructure Kurumsal İnşa ve Yönetişim Programı
Şirket: [Şirket Adı / Holding]
Tarih: Ekim 2026
Versiyon: v1.0
Hazırlayan: İnovapark Danışmanlık Ekibi

1. AMAÇ VE SOP KAPSAMI

SOP, kritik iş adımını kişisel hafıza yerine tekrar edilebilir yazılı talimata bağlar. Standart kalite ve hata önleme hedefler; hiçbir prosedür tek başına hatasızlık garantisi vermez. Kapsam şirketin süreç envanteri, riskleri ve yetki sınırlarıyla belirlenir.

2. ZORUNLU SOP ŞABLONU

Her prosedürde kod, süreç sahibi, onaylayan, amaç, kapsam, tetikleyici, girdiler, çıktılar, adımlar, RACI, kontrol noktası, istisna, form, sistem ekranı, kayıt saklama süresi, sürüm ve eğitim durumu yer alır.

- Amaç ve kapsam: uygulanacak tüzel kişi, lokasyon ve işlem türü.
- Girdi/çıktı: başlangıç koşulu, tamamlanma ve kabul kaydı.
- Adımlar: karar sırası, zaman sınırı, yetki ve kontrol kanıtı.
- İstisna ve kriz: durdurma, eskalasyon, telafi edici kontrol ve düzeltme.

3. DEPARTMAN BAZLI MASTER SOP ENVANTERİ

Kaynak metindeki dört örnek prosedür kodu ve kapsamı korunmuştur. Detaylı yürütme talimatı şirket sistemi, form ve iş örneğiyle doldurulur.

Alan: Finans ve Muhasebe
SOP kodu: SOP-FIN-01
Prosedür: Fatura kabul, kontrol ve ödeme talimatı
Süreç sahibi: Finans
Asgari kontrol: Sipariş–teslim–fatura eşleştirme, ödeme yetkisi

Alan: İnsan Kaynakları
SOP kodu: SOP-HR-01
Prosedür: Aday mülakat, işe alım ve oryantasyon
Süreç sahibi: İK
Asgari kontrol: Açık kadro, tarafsız değerlendirme, erişim açma/kapatma

Alan: Satış ve Operasyon
SOP kodu: SOP-SAL-01
Prosedür: Müşteri talep karşılama ve sözleşme
Süreç sahibi: Satış
Asgari kontrol: Fiyat/iskonto limiti, sözleşme ve teslim teyidi

Alan: Bilgi Teknolojileri
SOP kodu: SOP-IT-01
Prosedür: Veri güvenliği, yedekleme ve erişim
Süreç sahibi: BT / DevOps
Asgari kontrol: En az yetki, yedek geri yükleme testi, olay kaydı


4. UYGULAMA, SÜRÜM VE BAĞIMSIZ DENETİM

Süreç sahibi taslağı hazırlar ve işleyişi sahiplenir; kalite/uyum uygunluk kontrolü yapar; yetkili yönetim yürürlüğe alır. İç denetim kendi denetlediği prosedürlerin günlük sahibi veya tek onay makamı olmamalıdır; bağımsız test ve öneri verir. Kaynakta iç denetim onayı olarak yazılan adım, bu rol ayrımına göre değerlendirilir.

Yılda en az bir kez ve ayrıca olay, mevzuat, sistem veya rol değişikliğinde gözden geçirme yapılır. v1.0→v1.1 değişiklik kaydı, eski sürüm arşivi, çalışan duyurusu ve eğitim teyidi tutulur. Pilot işlemde adımlar ve istisna yolu gerçekten izlenmeden SOP yürürlükte sayılmaz.

5. D-IS-13 İÇİN DEVİR PAKETİ

Teslim: SOP envanteri, süreç haritaları, örnek işlem kayıtları, kontrol ve istisna listesi, eğitim katılımı, erişim/sürüm matrisi. Risk sahibi, SOP adımlarını D-IS-13 kontrol kütüğündeki önleyici ve tespit edici kontrollerle eşleştirir.

SOP seti süreç sahibi tarafından uygulanıp test edildiğinde D-IS-13 iç kontrol ve ERM matrisine girdi olur.

Yöntem referansları:
The IIA · Three Lines Model: https://www.theiia.org/en/resources/statements-of-position