D-IT-03 | SaaS İş Modeli ve Çok Kiracılı Platform Mimarisi
INOMATRIX / InTech · EKİM 2026 · v1.0
Herkese açık metodoloji şablonu; kuruma özgü onay veya gerçekleşmiş sonuç değildir.

TASARIM KARARI VE BAŞLANGIÇ GIRDISI
D-IT-01 bulgularından doğrulanmış iş problemleri alınır. Her tasarım kararı bir iş değeri, zarar ihtimali ve geri alma yolu ile bağlanır. “Merkezi” görünüm tüm verinin tek depoda kopyalanması anlamına gelmez; kaynak sistem sahipliği korunur. Çok kiracılı SaaS, API geçidi, veri/ajan platformu, ürün geliştirme, sürüm ve olay yönetimi; patent, telif ve veri hakkı ayrı hukuki incelemeye tabidir. Business hedefi sponsor, kural/politika sınırı yetkili yönetişim rolü, ürün ve saha ifası operasyon sahibi tarafından yönetilir. Üç katman aynı onay alanında birleştirilmez.

HEDEF MIMARI VE VERI SAHIPLIĞI
Bileşen İşlev ve veri sınırı Çıkış kanıtı Tenant ve kimlik Her istekte doğrulanan tenant, servis kimliği, en az yetki ve veri sınırı Sistem sahibi · API sözleşmesi · hata yolu Platform çekirdeği Sürümlü API, olay sözleşmesi, idempotency ve güvenli kuyruk Sistem sahibi · API sözleşmesi · hata yolu Ajan çalışma yüzeyi Araç izin listesi, insan onayı, değerlendirme seti, gözlemlenebilir iz Sistem sahibi · API sözleşmesi · hata yolu Ürün ekonomisi Abonelik/kullanım sayaçları, sözleşme kohortu ve maliyet atfı Sistem sahibi · API sözleşmesi · hata yolu Olay sözleşmesindeki asgari alanlar: request_id, tenant_id, actor_id, service_identity, action, resource_class, policy_version, approval_ref, trace_id, occurred_at. Her kayıtta tenant/kurum, zaman, kaynak ve sürüm ayrımı zorunlu tutulur; gerçek veri sınıfı işletmeci tarafından belirlenir. Eksik veya tekrar gelen olay sessizce işlenmez.

KARAR, GÜVENLIK VE ISTISNA TASARIMI
Ajan üretim ortamına kendi kodunu kontrolsüz çıkarmaz, tenant sınırını aşmaz ve güvenlik bulgusunu kapatmaz. Yatırım/IPO hazırlığı teknik kanıt gerektirir; değerleme sonucu otomatik doğmaz. Erişim en az yetkiyle açılır; aktarımda şifreleme, servis kimliği, sürüm ve işlem izi tasarımın parçasıdır. Başarısız bağlantıda güvenli durum tanımlanır: işlem kuyruğu, insan incelemesi, tekrar deneme sınırı ve müşteriye/çalışana etki bildirimi. Kritik yan etki taşıyan eylem için onay kaydı olmadan araç çağrısı yapılamaz. Karar noktası A R Bağımsız kontrol Ürün önceliği Ürün sahibi Squad İş değeri, güvenlik ve kapasite görüşü Üretim sürümü Yetkili release sahibi Geliştirme/DevOps Test, SAST/DAST, geri alma ve ikinci onay Tenant verisi erişimi Veri sahibi/uyum Platform erişim ekibi Amaç, süre, servis kimliği ve log Kritik güvenlik bulgusu kapanışı CISO veya devredilmiş merci Düzeltici ekip Bağımsız yeniden test; geliştiren tek başına kapatmaz

TASARIM DOĞRULAMA VE PILOT
Kaynak veri, alan sözlüğü ve yetki matrisini iki farklı olay örneğiyle doğrula. Normal, eksik, tekrar, gecikmiş ve yanlış yetki senaryolarını sözleşme testlerine yaz. İnsan onayı ve geri alma işleminin gerçekten çalıştığını test ortamında kanıtla. Pilotun maliyetini, kapasitesini, veri erişimini ve durdurma yetkisini onayla. Bir iştirak ve tek düşük riskli iş akışında tenant izolasyonu, ajan araç yetkisi ve geri alma testlerini geç; hassas dikeylere bundan sonra aç.

ÇIKTI VE KARAR KAPISI
Teslim: bileşen haritası, veri/olay sözlüğü, entegrasyon sözleşmesi, tehdit ve istisna listesi, test senaryosu, RACI ve pilot planı. Ürün sahibi, güvenlik/uyum ve operasyon sahibi ayrı görüş yazar. Tasarım yalnız çizim kabulüyle kapanmaz; sözleşme ve geri alma testi Build giriş kapısıdır. IP zinciri, açık kaynak lisansları, veri işleme, uluslararası hizmet sözleşmeleri ve sermaye piyasası iddiaları ilgili uzman incelemesine tabidir.

UYGULAMA DOSYASI VE OLUMSUZ TEST
Tasarım, teknoloji markasına değil olay sözleşmesine dayanır. Aşağıdaki sözleşme üretim API’si değildir; gerçek alan adları, tutarlılık modeli, saklama ve erişim süresi kurumun veri sözlüğünde onaylanır. Tekrar gelen, kaynağı belirsiz veya yetkisiz olay “başarılı” yanıtla yutulmaz. Test Beklenen davranış Kanıt Aynı olay iki kez gelir Tek iş sonucu ve iki alım izi Idempotency testi Kaynak gecikir veya kesilir Kuyruk, zaman aşımı ve güvenli manuel yol Kesinti tatbikatı Yanlış tenant/rol gelir İşlem reddi ve güvenlik kaydı Yetki negatif testi İnsan kapısı açılmaz Yan etkili eylem durur; iş sahibi bilgilendirilir Onay akışı testi Sistem ve veri sahibi, dört testi birlikte inceleyip pilot sınırını imzalar. Bu kayıt olmadan entegrasyon “tamamlandı” durumuna alınmaz. Doldurulabilir çalışma tablosu şu alanları taşır: bileşen, kaynak_sistem, veri_sahibi, olay_kimliği, normal_akış, hata_yolu, insan_onayı, test_kanıtı. Satırlar kurum içi erişim ve sürüm kurallarıyla saklanır; örnek satırlar gerçek müşteri kaydı değildir.

KABUL KAPISI
Sözleşme, insan kararı ve geri alma testi
Kurum uygulama kaydı: şirket [ ] · kanıt [ ] · karar sahibi [ ] · bağımsız kontrol [ ] · tarih [ ]