INOMATRIX / DESIGN · DİKEY MASTER SERİ
Gömülü Finans ve Cüzdan Mimarisi
Gömülü finans ve ödeme operasyonları için bileşen, veri, insan kararı ve pilot sınırını tanımlayan tasarım.
KONTROLLÜ METODOLOJİ BELGESİ
Belge künyesi
- Kaynak türü
- İnovapark metodoloji şablonu
- Yayın kapsamı
- Açık arşiv ve uyarlama ilkeleri ↗
- Belge kodu
- D-IP-03
- Program
- InPay · Gömülü finans ve ödeme operasyonları
- Metodoloji aşaması
- 2 / 4 · Design
- Belge türü
- Mimari tasarım
- Hesap veren örnek rol
- InPay operasyon lideri
- Gözden geçiren
- CFO, uyum ve bilgi güvenliği
- Bağımsız kontrol
- Bağımsız risk ve iç kontrol
- Tarih / sürüm
- Ekim 2026 / v1.0
- Yayın ve dağıtım
- İnovapark Açık Arşiv · herkese açık
- Uygulama onayı
- Kuruma özgü uygulamada atanır
Sözleşme, insan kararı ve geri alma testi
Ajan ödeme emrini tek başına serbest bırakmaz, müşteri hesabını kapatmaz ve şüpheli işlemi nihai suç tespiti olarak etiketlemez. Düzenlenmiş finansal faaliyetin lisans, sözleşme ve yetki incelemesi ayrı kapıdır.
TAM METİN / v1.0
Çalışma belgesi
D-IP-03 | Gömülü Finans ve Cüzdan Mimarisi
INOMATRIX / INPAY · DESIGN · EKİM 2026 · v1.0
Tasarım kararı ve başlangıç girdisi
D-IP-01 bulgularından doğrulanmış iş problemleri alınır. Her tasarım kararı bir iş değeri, zarar ihtimali ve geri alma yolu ile bağlanır. “Merkezi” görünüm tüm verinin tek depoda kopyalanması anlamına gelmez; kaynak sistem sahipliği korunur.
Tahsilat, ödeme başlatma, sanal POS, banka mutabakatı ve müşteri itirazı; fon saklama veya kredi verme ancak yetkili kurum ve izin modeli doğrulandıktan sonra kapsam alır.
Business hedefi sponsor, kural/politika sınırı yetkili yönetişim rolü, ürün ve saha ifası operasyon sahibi tarafından yönetilir. Üç katman aynı onay alanında birleştirilmez.
Hedef mimari ve veri sahipliği
| Bileşen | İşlev ve veri sınırı | Çıkış kanıtı |
|---|---|---|
| Olay alımı | Banka/POS webhook'u veya imzalı dosya; tekrar eden olay için değişmez işlem anahtarı | Sistem sahibi · API sözleşmesi · hata yolu |
| Eşleştirme motoru | Tutar, para birimi, valör, referans ve komisyonu ayrı alanlarda karşılaştırma | Sistem sahibi · API sözleşmesi · hata yolu |
| Risk ve yetki | Kural/ajan önerisi; blokaj veya ödeme salımı için tanımlı insan ve mevzuat kapısı | Sistem sahibi · API sözleşmesi · hata yolu |
| Muhasebe ve iz | ERP fişi, itiraz, ters kayıt ve denetim izi arasında çift yönlü bağlantı | Sistem sahibi · API sözleşmesi · hata yolu |
Olay sözleşmesindeki asgari alanlar: payment_event_id, tenant_id, source, amount, currency, value_date, invoice_ref, counterparty_ref, risk_flag, consent_basis, source_hash, received_at. Her kayıtta tenant/kurum, zaman, kaynak ve sürüm ayrımı zorunlu tutulur; gerçek veri sınıfı işletmeci tarafından belirlenir. Eksik veya tekrar gelen olay sessizce işlenmez.
Karar, güvenlik ve istisna tasarımı
Ajan ödeme emrini tek başına serbest bırakmaz, müşteri hesabını kapatmaz ve şüpheli işlemi nihai suç tespiti olarak etiketlemez. Düzenlenmiş finansal faaliyetin lisans, sözleşme ve yetki incelemesi ayrı kapıdır.
Erişim en az yetkiyle açılır; aktarımda şifreleme, servis kimliği, sürüm ve işlem izi tasarımın parçasıdır. Başarısız bağlantıda güvenli durum tanımlanır: işlem kuyruğu, insan incelemesi, tekrar deneme sınırı ve müşteriye/çalışana etki bildirimi. Kritik yan etki taşıyan eylem için onay kaydı olmadan araç çağrısı yapılamaz.
| Karar noktası | A | R | Bağımsız kontrol |
|---|---|---|---|
| Yeni banka/POS bağlantısı | InPay ürün sahibi | Entegrasyon ekibi | Uyum ve güvenlik onayı; sözleşme ve test ortamı |
| Eşleşmeyen tahsilatın kapatılması | Mutabakat yöneticisi | Finans operasyon | İkinci kişi kontrolü; kaynak ekstre ve ERP fişi |
| Riskli işlemin bekletilmesi | Yetkili risk görevlisi | Risk operasyon | İtiraz yolu, süre ve müşteri etkisi kaydı |
| Ödeme veya iade emri | İmza/yetki matrisindeki merci | Yetkili finans personeli | Çift kontrol ve banka sonucu; ajan yalnız taslak hazırlar |
Tasarım doğrulama ve pilot
- Kaynak veri, alan sözlüğü ve yetki matrisini iki farklı olay örneğiyle doğrula.
- Normal, eksik, tekrar, gecikmiş ve yanlış yetki senaryolarını sözleşme testlerine yaz.
- İnsan onayı ve geri alma işleminin gerçekten çalıştığını test ortamında kanıtla.
- Pilotun maliyetini, kapasitesini, veri erişimini ve durdurma yetkisini onayla.
Tek banka, tek POS ve sınırlı müşteri kohortunda yalnız okuma ve öneriyle başla; ödeme/iade salımını yetkili insanda tut.
Çıktı ve karar kapısı
Teslim: bileşen haritası, veri/olay sözlüğü, entegrasyon sözleşmesi, tehdit ve istisna listesi, test senaryosu, RACI ve pilot planı. Ürün sahibi, güvenlik/uyum ve operasyon sahibi ayrı görüş yazar. Tasarım yalnız çizim kabulüyle kapanmaz; sözleşme ve geri alma testi Build giriş kapısıdır.
Ödeme hizmeti, elektronik para, açık bankacılık ve kişisel veri işlemenin hangi tüzel kişilik ve ülkede yürütüleceği lisanslı uzmanlarca doğrulanır.
Uygulama dosyası ve olumsuz test
Tasarım, teknoloji markasına değil olay sözleşmesine dayanır. Aşağıdaki sözleşme üretim API’si değildir; gerçek alan adları, tutarlılık modeli, saklama ve erişim süresi kurumun veri sözlüğünde onaylanır. Tekrar gelen, kaynağı belirsiz veya yetkisiz olay “başarılı” yanıtla yutulmaz.
| Test | Beklenen davranış | Kanıt |
|---|---|---|
| Aynı olay iki kez gelir | Tek iş sonucu ve iki alım izi | Idempotency testi |
| Kaynak gecikir veya kesilir | Kuyruk, zaman aşımı ve güvenli manuel yol | Kesinti tatbikatı |
| Yanlış tenant/rol gelir | İşlem reddi ve güvenlik kaydı | Yetki negatif testi |
| İnsan kapısı açılmaz | Yan etkili eylem durur; iş sahibi bilgilendirilir | Onay akışı testi |
Sistem ve veri sahibi, dört testi birlikte inceleyip pilot sınırını imzalar. Bu kayıt olmadan entegrasyon “tamamlandı” durumuna alınmaz.
Doldurulabilir çalışma tablosu şu alanları taşır: bileşen, kaynak_sistem, veri_sahibi, olay_kimliği, normal_akış, hata_yolu, insan_onayı, test_kanıtı. Satırlar kurum içi erişim ve sürüm kurallarıyla saklanır; örnek satırlar gerçek müşteri kaydı değildir.
P.U.R. ve yeniden öğrenme kaydı
Planla: kaynak, karar ve yetki sınırını sabitle. Uygula: yalnız onaylı pilot ve SOP kapsamında işlem yap. Raporla: olumlu/olumsuz sonuç, istisna, kalan risk ve yeni Strategy sorusunu kaydet. Tamamlanmamış kanıt bir sonraki çevrime açık iş olarak devredilir.
Uygulama şirketi: [ ] · İşlem/örneklem: [ ] · Kanıt bağlantısı: [ ] · Karar sahibi: [ ] · Bağımsız kontrol: [ ] · Karar/tarih: [ ] · Sonraki gözden geçirme: [ ]
