D-IS-13 / INSTRUCTURE / İç kontrol ve risk matrisi şablonu

Kurumsal İç Kontrol, Suistimal Önleme ve ERM Matrisi

Dört örnek fraud/kontrol riski, görev ayrımı, kanıt, ihbar ve bağımsız inceleme süreci.

Tam metin metodoloji şablonu / Örnek senaryo

Bu belge, kullanıcı tarafından paylaşılan yeni seri metninin operasyonel arşiv şablonudur. Belirtilen kurum, kurul, onay, sözleşme, sistem kurulumu, uyum ve başarı sonuçları gerçek bir şirkette doğrulanmış veya yürürlüğe girmiş değildir. Tutarlar, yüzdeler, süreler ve hukuki sonuçlar ilgili şirket verisi ve yetkili uzman incelemesiyle belirlenir.

BÖLÜM 01

Amaç, risk kapsamı ve puanlama

İç kontrol ve ERM çerçevesi şirketin stratejik, operasyonel, finansal ve uyum/hukuki risklerini ortak envanterde tutar. Dört kaynak skoru olasılık × etki doğal risk örneğidir; kontrol sonrası kalan risk ayrıca puanlanır. 9–12 için Orta etiketi kaynak metinden korunur; nihai risk iştahı şirketçe onaylanır.

InoMatrix dikeyleri kaynak senaryoda kapsama alınmıştır; bu açık arşiv, fiilen kurulmuş bir holding risk sistemi olduğunu göstermez.

BÖLÜM 02

Dört ERM risk ailesi

Stratejik: pazar değişimi, yatırım kararı ve rekabet baskısı.
Operasyonel: süreç aksaması, insan hatası, teknoloji kesintisi, tedarik kırılması.
Finansal: kur, likidite, tahsilat ve vergiye ilişkin maruziyet.
Uyum ve hukuki: veri koruma, düzenleme değişikliği ve sözleşme uyuşmazlığı.

BÖLÜM 03

Kaynak suistimal ve kontrol matrisi

Önleyici kontrol işlemi gerçekleşmeden sınırlar; tespit edici kontrol işlem kayıtlarını sonradan inceler. Kontrolün tasarlanması, sahada çalıştığının kanıtı değildir.

Matrisin tamamı için yatay kaydırabilirsiniz.

Kaynak suistimal ve kontrol matrisi
Risk	Olasılık	Etki	Doğal skor	Kaynak kontrol önerisi	Kaynak rol
Sahte/hayalet tedarikçi faturaları	2	5	10 · Orta	Vergi/MERSİS teyidi ve çift onay	Satın Alma / Finans
Kasa ve mutabakat uyumsuzluğu	3	4	12 · Orta	Günlük banka–ERP mutabakatı, sürpriz nakit sayımı	İç Denetim / Finans
Yetki aşımı ve yetkisiz indirim	3	3	9 · Orta	ERP RACI limit kilidi ve olay logu	BT / Satış
Ticari sır ve veri sızıntısı	2	5	10 · Orta	RBAC, DLP ve gizlilik yükümlülükleri	BT / Hukuk

BÖLÜM 04

Kontrol sahibi, görev ayrımı ve test kanıtı

Finans günlük mutabakatı işletir; iç denetim onu bağımsız örneklemle sınar. Satın alma tedarikçi kimliğini ve ödeme hesabını ayrı kaynaklardan doğrular; MERSİS tek başına banka hesabı güvenliği sağlamaz. BT erişim ve log kontrolünü uygular, iş riski sahibi karar verir. Hukuk veri ve sözleşme yükümlülüğünü değerlendirir.

Matrisin tamamı için yatay kaydırabilirsiniz.

Kontrol sahibi, görev ayrımı ve test kanıtı
Risk	Önleyici	Tespit edici	Kanıt
Tedarikçi	Çift yetkili kayıt ve bağımsız banka teyidi	İlk ödeme / IBAN değişikliği raporu	Teyit, onay ve ödeme izi
Nakit	Yetkili ödeme ve görev ayrımı	Günlük mutabakat / risk bazlı sürpriz sayım	Ekstre, ERP eşleşmesi, sayım tutanağı
İskonto	Onaylı fiyat ve limit kilidi	Limit aşımı log incelemesi	İşlem ID, rol, istisna kararı
Veri	En az yetki, erişim ve DLP kuralı	Olay alarmı ve erişim gözden geçirmesi	Yetki kaydı, log, olay kapatma

BÖLÜM 05

İhbar, sıfır tolerans ve kalan risk

Gizli bildirim kanalı için erişim, saklama, misilleme yasağı ve çıkar çatışması kuralı yazılır. Şüphe kanıtlanmış suistimal olarak duyurulmaz; delil korunur, tarafsız inceleme yapılır, yetkili organ bulguya ve geçerli hukuka göre karar verir. Sıfır tolerans, kanıtlı ihlalin örtbas edilmemesidir; otomatik suçluluk değildir.

Kalan risk, kontrol testinden sonra gerekçeli olarak yeniden puanlanır. Kontrol çalışmıyorsa skor kendiliğinden düşürülmez. Açık aksiyonlar sahip ve son tarihle D-IS-15 kapanış incelemesine devredilir.

ONAY VE SONRAKİ ÇALIŞMALAR

D-IS-13 kontrol tasarımı, işleyiş kanıtları ve açık riskleriyle D-IS-15 kapanış raporuna aktarılır.

D-IS-10 · Yeni seri ↗D-IS-15 · Yeni seri ↗D-IS-14 · Yeni seri ↗

Yöntem referansları: The IIA · Three Lines Model ↗, T.C. Ticaret Bakanlığı · şirket temsil ve imza bilgileri ↗, KVKK · özel nitelikli kişisel veriler ↗

Çalışmanın bağlamı.

Katalog kaydı ↗InControl modülü ↗Saha planı ve teslimatlar ↗Önceki D-IS-13 tam metni ↗